Makale Yazar(Ekrem Öncü)

Danistay Içtihadlari Birlestirme Kurulu’ndan uygulamayi degistirecek çok önemli karar geliyor!
30.04.2019 00:00:00

Danistay Içtihadlari Birlestirme Kurulu’ndan uygulamayi degistirecek çok önemli karar geliyor!

30 Nisan 2019, 06:40 ---

Uygulamada vergi incelemesine yetkili olanlarca defter ve belgeler istenildiginde mükellefler defter ve belgeleri ya mücbir sebeplerle ya da mücbir sebep hali olmaksizin bulamadiklari gerekçesi ile  incelemeye ibraz edemeyebiliyorlar. Bu halde de, vergi incelemesine yetkili olanlar mükelleflerin bütün KDV indirimlerini reddediyor, üç kat vergi ziyai cezasi kesiyor, gecikme faizi/zammi hesaplayabiliyor ve üstüne bir de hapis cezasi istiyor.

Örnegin, 1.000.000 TL KDV  indiriminden yararlanan bir mükellef, hem 1.000.000 TL vergi aslini, hem 3.000.000 TL vergi ziyai cezasini hem de gecikme faizi ya da zammini ödemek zorunda kalabiliyor. Gecikme faizi/zammi süreye bagli olarak degismekle birlikte dört ya da bes yil öncesine ait bir islem ise  1.000.000 TL’de buradan gelebiliyor. Bu halde, 1.000.000 TL KDV indirimi karsiliginda toplamda 5.000.000 TL gibi bir yaptirimla karsi karsiya kalinabiliyor.

Danistay’in defter ve belgelerin ibraz edilememesi halinde uygulanan cezalara iliskin olarak mükellefler lehine veya aleyhine verilmis birçok karari bulunmakta. Iste bu nedenle Danistay Içtihatlari Birlestirme Kurulu konuyu görüstü ve çogunlukla mükellefler lehine sayilabilecek sekilde bu kararlar birlestirildi. Karar henüz yayimlanmamis olup yazim asamasindadir. Simdi Danistay Içtihatlari Birlestirme Kurulu Kararinin neler söyledigini ele alalim.

MÜCBIR SEBEPLE DEFTER VE BELGELERIN IBRAZ EDILMEMESI HALINDE UYGULAMA NASIL OLACAKTIR? 

Mücbir sebep VUK’un 13. Maddesinde düzenlenmistir. Asagidaki haller kanunda mücbir sebep olarak sayilmistir.

- Vergi ödevlerinden her hangi birinin yerine getirilmesine engel olacak derecede agir kaza, agir hastalik, ve tutukluluk;

- Vergi ödevlerinin yerine getirilmesine engel olacak yangin, yer sarsintisi ve su basmasi gibi afetler;

- Kisinin iradesi disinda vukua gelen mecburi gaybubetler,

- Sahibinin iradesi disindaki sebepler dolayisiyla defter ve vesikalarin elinden çikmis bulunmasi;

gibi haller mücbir sebep olarak sayilmistir.

Özellikle son sirada saydigimiz sahibinin iradesi disindaki sebepler dolayisi ile defter ve vesikalarin elden çikmis olmasi durumu tartismalar dogurmaktadir ve yargi kararlari ile hangi hallerin mücbir sebep sayilabilecegi sekillenmektedir.

Vergi Dava Daireleri Kurulu’nun 2017/428 Esas ve 2017/636 Karar numarali Kararinda vurgulandigi gibi, mücbir sebebin varligi halinde, davacidan defter ve belgelerini ibraz ederek alis belgelerini defterlerine kaydettigini belgelemesi beklenemeyecegi gibi KDV indirimleri kabul edilmeyen davacinin, indirim uygulama kosullarindan ikincisi olan, indirim konusu yapilan vergilerin alis belgelerinde ayrica gösterilmis olmasini kanitlama yükümlülügü de bulunmamalidir.

Buna göre anlatilmak istenilen, mücbir sebebin varligi halinde, defter ve vesikalarin inceleme yapmaya yetili elemanlara kanuni süre içinde ibraz edilememesi halinde vergi ziyai cezali KDV tarhiyati yapilamayacaktir.  Iste, Danistay Içtihatlari Birlestirme Kurulun da kabul edilen, ancak yazim asamasinda olan kararda bu söylemektedir.

MÜCBIR SEBEP OLMAKSIZIN DEFTER VE BELGELERIN IBRAZ EDILMEMESI HALINDE UYGULAMA NASIL OLACAKTIR? 

Vergi Mahkemeleri ve Danistayin çesitli kararlarinda, defter ve belgelerin inceleme sirasinda vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlara mücbir sebep hali olmaksizin ibraz edilememesi halinde bu defter ve belgelerin vergi mahkemelerine ibraz edilebilecegine ya da aksi yönde kararlara rastlanmakta idi.

Danistay Içtihadlari Birlestirme Kurulu, Vergi Dava Daireleri Kurulunun 13.12.2017 gün ve E:2017/627, K:2017/623 sayili Kararini esas alarak kararini vermistir. Buna göre Dava Daireleri Kararinda, vergi mahkemesince, davacinin, dava dilekçesinde ibraz edebilecegini belirttigi defter ve belgeleri istenerek, ibraz edilecek belgelerden vergi idaresi de haberdar edilerek, vergilendirmenin konusunu olusturan KDV indiriminin dayandigi faturalarda bu verginin ayrica gösterilip gösterilmedigi, belgelerin yasal defterlere usulüne göre kaydedilip edilmedigi ve temsil ettigi hukuki muamelenin gerçek olup olmadigina iliskin bir degerlendirme yapmak suretiyle karar verilmesi gerektigi yönündeki karari esas alinmistir.  

Danistay Içtihadlari Birlestirme Kurulu Kararinin yayimlanmasi sonrasinda defter ve belgelerini vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlara ibraz edemeyenlerin vergi mahkemelerine bunlari ibraz etmesi mümkün olabilecektir.

Danistay Içtihadlari Birlestirme Kurulu Karari yayimlandiginda ayrintilar da tam olarak netlesecektir. Defter ve belgelerin ibraz edilememesi sonucu kesilen cezalar yazimizin basinda da degindigimiz üzere çok agirdir ve Içtihadi Birlestirme Kurulundan bu yönde çikan karar çok önemlidir. Bu kararin yayimlanmasini müteakip vergi indiriminin reddi uygulamasi degisecektir.

Danistay Içtihadlari Birlestirme Kurulu Karari sonrasi dogal olarak, konunun VUK 359’a göre hapis cezasi boyutundaki uygulama da yeni duruma göre sekillenecektir.  Daha önceki yazilarimda da vurguladigim üzere VUK 359 sil bastan degismelidir ve çifte ceza konusu bu degisimde dikkate alinmalidir.

Kaynak : http://www.finansgundem.com/yazarlar